04:21:0004 Aralık, 2020
İstanbul 13 Açık
21 Kasım 2020 01:45

CHP'li Çeviköz 'Biden yönetiminden beklentimiz Türkiye için demokrasi vurgusu yapması'

Amerikan Alman Marshall Fonu adlı düşünce kuruluşunda konuşan CHP Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Emekli Büyükelçi Ünal Çeviköz , 'Biden’dan beklentimiz, Türkiye için demokrasi vurgu yapması' dedi.

CHP'li Çeviköz 'Biden yönetiminden beklentimiz Türkiye için demokrasi vurgusu yapması'

CHP Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Emekli Büyükelçi Ünal Çeviköz, ABD’de 3 Kasım seçimlerinin galibi ilan edilen Joe Biden yönetiminden beklentilerinin Türkiye’de demokrasiye vurgu yapması olduğunu söyledi.

Amerikan Alman Marshall Fonu (GMF) adlı düşünce kuruluşunun “Türkiye’nin 2021’de Dış Politika Öncelikleri: Ana Muhalefet Partisinden Bir Bakış” başlıklı online panelinde konuşan Çeviköz, Türk-Amerikan ilişkilerinin hiçbir zaman kolay ilişkiler olmadığını, özellikle 2003’ten sonra ilişkilerde pek çok ciddi zorluğun yaşandığını söyledi.

“Biden ilişkilerde kurumları daha çok öne çıkaracak”

Çeviköz, ABD’de resmi olmayan sonuçlara göre seçilmiş başkan ilan edilen Joe Biden’ın yönetiminin Transatlantik ilişkileri geliştirmek için pek çok şeyi değiştireceği tahmininde bulundu. 

Uluslararası kurumlara saygı ve bunun yanında diplomatik nezaketin edildiğini belirten Çeviköz, Biden yönetiminde iki ülke arasında kurumsal ilişkilere daha çok vurgu olacağı öngörüsünü dile getirdi. Başkan Donald Trump zamanında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha ziyade telefon üzerinden dış politika yürüttüğünü kaydeden Çeviköz, Biden’ın ise kurumsal ilişkileri daha çok öne çıkaracağını, bu sayede Dışişleri Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı’nın da ilişkilerde devreye girmesini beklediğini söyledi.

Çeviköz, Biden yönetiminde Türkiye’yle ilişkileri düzeltmek için ortada ne gibi fırsatların olduğu şeklindeki bir soruyu yanıtlarken, daha güçlü bir Transatlantik birliğin Trump yönetiminde eksik olduğuna işaret ederek, ABD ve Avrupa arasında güçlü ilişkilerin yeniden tesis edilmesi gerektiğini söyledi. Çeviköz, bunun NATO'nun Rusya'nın yanı sıra örneğin Çin gibi diğer yükselen güçlerle ilişkileri üzerinde de belirleyici olacağını söyledi.

“S-400’ün aktif hale getirilmemesi hükümetin gündemine gelecek”

"Bugün NATO üyeleri Türkiye'nin Rusya'yla yakınlaşmasına bakınca, basitçe ve meşru biçimde şu soruyu soruyorlar: Türkiye NATO'dan uzaklaşıyor ve Rusya ve Çin'le stratejik bir ittifak kurma seçeceğine mi yaklaşıyor? Böyle bir şey yok ama bunun böyle olmadığını göstermeliyiz" diyen Çeviköz, konuyu S-400 sorununa getirerek, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun 2,5 milyar dolar harcandığı ama NATO sistemleriyle uyumlu olmadığı için aktif hale getirilemeyeceği gerekçesiyle S-400'ler için muhtemelen Türkiye'nin tarihindeki "en pahalı hurdalık" olarak değerlendirileceği açıklamasını hatırlattı.

Çeviköz, S-400'lerin aktif hale getirilmemesi seçeneğinin muhtemelen hükümetin gündemine geleceğini, eğer gelmezse de "CHP'nin liderlik edeceği bir sonraki hükümetin gündemine kesinlikle geleceğini" belirten Çeviköz, bu olduğu takdirde Türkiye'nin F-35 uçaklarının ortak üretimi ve satışı programına tekrar dahil edilmesinin beklenmesi gerektiğini söyledi.

Çeviköz, Türkiye’nin NATO'nun stratejik konseptinin yeniden oluşturulması çabalarında da oynayabileceği çok önemli rollerin olduğu değerlendirmesinde bulundu.

“Biden yönetiminden ilk beklentimiz demokrasiye vurgu”

“Biden’ın Türk-Amerikan ilişkilerini onarmak için Türkiye’ye Trump’ın önermediği neleri önerebileceği” sorusuna Çeviköz, “Demokrasi” yanıtını verdi. Çeviköz, “Biden yönetiminden ilk beklentimizin şu olacağını düşünüyorum: Hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, yargı sisteminin siyasetten arındırılmasına, güçler ayrılığına, demokratik reformlara, medya, ifade, toplanma özgürlüğü gibi tüm temel hak ve özgürlüklere çok güçlü bir vurgu yapması” diye konuştu.

Biden yönetiminin Türkiye’ye bu ilkeleri hayata geçirmek için çağrı yapması gerektiğinin altını çizen Çeviköz, bunun karşılığında da iki ülke arasında ticaret ilişkilerini geliştirme yolunda adımların atılması ihtiyacını vurguladı. 



KAYNAK: AMERKANIN SESİ