Wednesday, 08 April 2020
.
.
chevron_left chevron_right
Gündem

Yeni tip koronovirüsle ilgili merak edilen sorular

Dünya Sağlık Örgütü Çin'de yayılan yeni tip koronavirüs için bekleneni yaptı ve 30 Ocak 2020’de uluslararası acil durum ilan etti.

12366 Toplam Gösterim
Yeni tip koronovirüsle ilgili merak edilen sorular

Peki yeni tip koronavirüs nedir? Bu dosya, yeni tip koronavirüs (2019-nCoV) hakkında şimdiye kadar bilinenleri toparlamak için hazırlanmıştır.

Nasıl başladı?

Aralık 2019 ortalarında, birçok hasta zatürree belirtileri ile Wuhan hastanelerine başvurdu. Bu gayet normal karşılandı çünkü Wuhan 11 milyon nüfuslu bir şehirdi ve bu nedenle şehirde zatürree vakalarının görülmesi doğaldı.

Peki doktorları endişelendiren neydi?

Zatürrenin nedenlerini bulamadılar. Hastaları test ettiler ve bildiğimiz tüm virüs ve bakteriler için negatif sonuç aldılar.

Bilmediğimiz yeni bir virüsle uğraştıklarını o an anladılar.

Peki neden koronavirüs dediler, bu bildiğimiz ilk koronavirüs mü, şekli nasıl?

Şimdiye kadar 6 koronavirüs daha biliyorduk. Bunlardan sadece 2'si insanlarda hastalıklara neden oldu: 'SARS virüsü' ve 'MERS virüsü'.

Şekli ise dikenli taca sahip bir tür kapsül. Aşağıdaki şema yapıyı tam olarak anlatmaktadır.

SARS ve MERS'in ölüm oranı neydi?

SARS virüsü, enfekte olan 8.098 kişi arasında 774 kişiyi öldürdü. Ölüm oranı %10 kadardı.

MERS virüsü, enfekte olan 1.227 kişi arasında 449 kişinin ölümüne yol açtı. Ölüm oranı % 37'diydi. 

Peki virüs nedir ve nasıl çoğalır?

Virüsler mikroskobik ilginç varlıklardır, kendi başlarına üreyemezler. Ellerindeki tek şey genetik materyal kullanım kılavuzudur. Bu yüzden çoğalmak için hücrelerin içine girmeleri gerekiyor.

Peki virüsün genetik şifresine ulaşılabilir mi?

Evet, birkaç hastadan alınan virüsün RNA'sı çoktan sıralandı. Genetik kodunda aşağıdaki gibi 30.000 harf var.

Yeni tip koronavirüsün kaynağı ne?

Virüsün genomunu bildiğimiz için yarasalarda bildiğimiz bazı koronavirüslere çok benzediğini öğrendik.

Hala yarasalardan mı insanlara atladığını yoksa insanlara atlamadan önce başka bir hayvandan mı geçtiğini bilmiyoruz.

Wuhan Viroloji Enstitüsü'nden Zheng-Li Shi liderliğindeki araştırmacılar,  virüsün SARS ile aynı aileden olduğunu ve yarasalarda bulunan virüs ile yüzde 96 benzerlik gösterdiğini belirledi.

Hatta bir kişinin akciğer hücrelerine saldırmak için aynı reseptörü kullandığını belirledi. Virüsler, Wuhan'da olduğu gibi, özellikle vahşi hayvanlardan insanlara bulaşabilen bir tür. Araştırmacılar, 24 hastadan topladıkları virüsün genetik dizisini çıkardı ve gen veritabanıyla karşılaştırdı.

Çinli ekip, virüsün yılanlardan gelebileceği iddialarını da çürüttü. Yeni yapılan analizler, virüsün genetik yapısının yarasalarda bulunan bir koronavirüs ile % 96 oranında benzer olduğunu gösterdi.

Peki salgın ne zaman başladı?

Koronavirüs küçük mutasyonlara uğrar. Bir hastanın virüsünün genomunu başka bir hastanın virüsünün genomu ile karşılaştırabiliriz.

Böylece salgının Aralık 2019 ortalarında başladığını da biliyoruz.

Hastalık insandan insana bulaşır mı?

Evet. İlk birkaç gün belli değildi, ama insandan insana bulaşıcı olduğunu şimdi biliyoruz.

Semptomları görünmeden de bulaşıcı mıdır?

Yanıtlanması gereken en önemli sorulardan biri budur. Virüslerin neden olduğu bazı hastalıklar semptomlardan önce de bulaşabilir.

Peki virüs nasıl yayılıyor?

Virüs hapşırma veya öksürükle dışarı atılan sıvı damlacıkları tarafından yayılır. Bu yüzden dirseğinizin üzerine hapşırmanız ve ellerinizi sık sık yıkamanız önerilir.

İlk belirtileri ne zaman hissetmeye başlarız, virüsü kaptıktan sonra kaç gün sürer?

Bu çalışmaya göre, kuluçka süresi yaklaşık 5 gündür, zaten bildiğimiz diğer koronavirüslere çok benzer (MERS ve SARS)

Yeni tip koronavirüsün ölüm oranı nedir? Enfekte olanlar arasında kaç kişi ölüyor?

Ölüm oranını tam olarak bilmek için henüz çok erken. Ancak Dünya Sağlık Örgütü tarafından sağlanan bilgilere göre %2 civarında olacaktır.

Yeni tip koronavirüs için aşımız var mı?

Hayır yok. Aşı geliştirmek üzere çalışan birkaç bilim ekibi vardır, ama kullanılabilir hale gelmesi aylar sürer.

Aşı geliştirmek neden bu kadar uzun sürüyor?

Önce virüsü devre dışı bırakan bir mekanizma bulmalısınız. Sonra başka sorunlara yol açmadığını öğrenmek için klinik deneyler yapmak zorundasınız. Bu, en iyimser durumda aylar hatta yıllar süren bir süreçtir.

Nüfusun en fazla risk altında olan kesimi hangisidir?

Wuhan hastanesine gelen ve koronavirüs pnömoni teşhisi konan ilk 99 hastanın çoğu 50 yaşın üzerinde, ve yarısından fazlasının kronik hastalıkları vardı. 50 yaş ve üzeri, kronik hastalığı olanlar en riskli grubu oluşturuyor.

Maskeler yeterince işe yarar mı?

Normal maskeler virüsü filtrelemez. Ama öksürdüğüzde veya hapşırdığımızda damlacıkları yaymamızı önlemeye hizmet eder, ki bu da hastalığı bulaştırmanın en yaygın yoludur.

Dünya Sağlık Örgütü ne zaman uluslararası acil durum ilan etti?

2009 -> Grip A

2014 -> Orta Doğu'da Çocuk Felci

2014 -> Guinéa, Liberya ve Sierra Leone'de Ebola

2016 -> Zika

2019 -> Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Ebola

2020 -> Yeni tip koronavirüs (2019-nCoV)

VİDEO GALERİ
Emoji ile tepki ver!
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1 Yorum
  • Yorumu Gönder
  • DAHA FAZLA SONUÇ YÜKLE